Big Five persoonlijkheidstheorie

Alle kwaliteiten van een persoon die een persoon anders maken dan anderen.
Roos van Empel - Smeets
Roos van Empel - Smeets

Wat is een persoonlijkheidstest?

Een persoonlijkheidstest of ook wel een karaktertest is een hulpmiddel dat wordt gebruikt om de persoonlijkheidstrekken van iemand te ontdekken. Een persoonlijkheidstest helpt om het antwoord te vinden op vragen zoals: Wat maakt je tot wie je bent? Een goede psychologische persoonlijkheidstest verkrijgt informatie over iemands motivatie, voorkeuren, interesses, emotionele stabiliteit en omgang met andere mensen en situaties. Door middel van verschillende soorten vragen kom je tot de uitkomst. Een persoonlijkheidstest kan schriftelijk, online of door middel van een interview worden afgenomen.

Wat is persoonlijkheid?

Persoonlijkheid is een combinatie van karakteristieken die aan een persoon kunnen worden toegekend. Alle kwaliteiten van een persoon wat die persoon anders maakt dan anderen. De ene persoon heeft een opgewekte persoonlijkheid, de andere een serieuzere persoonlijkheid. Iemand kan introvert zijn, extravert of juist daartussenin.

Voor een persoonlijkheidstest kun je niet zakken of slagen. Het gaat niet om goed of fout. Het is een analyse van je persoonlijkheid. Het gaat er dan ook niet om wat je kan, maar wie je bent en met welke karaktereigenschappen.

Persoonlijkheid is een term die eigenschappen beschrijft die een persoon consequent op verschillende momenten en in verschillende situaties vertoont. Inzicht in een persoonlijkheid of karakter, maakt het mogelijk om gedrag te verklaren en te begrijpen. Het karakter van een persoon is een onderdeel van wat diegene vormt als mens.

Origins | Introspectie (zelfreflectie)

Factoren zoals interesses, trauma’s, omgeving en opvoeding spelen een belangrijke rol in wat iemand vormt als mens.

Waar is de Big Five theorie op gebaseerd?

De Big Five persoonlijkheidstheorie meet (zoals de naam al suggereert) vijf persoonlijkheidskenmerken. Per kenmerk kun je hoog, laag of ergens daar tussenin scoren. Elk van de vijf kenmerken is een dimensie waarbij het spectrum zich uitstrekt tussen twee tegengestelde extremen.

  • Openheid voor ervaring vs Geslotenheid of conventioneel
  • Consciëntieusheid (zorgvuldigheid) vs Ongeorganiseerd
  • Extravert vs Introvert
  • Altruïsme (vriendelijkheid) vs Egoïsme
  • Neuroticisme (emotionele instabiliteit) vs Emotionele stabiliteit

Decennia aan wereldwijd onderzoek hebben aangetoond dat bepaald gedrag te voorspellen is. De uitkomsten van alle onderzoeken hebben gevormd tot de Big Five persoonlijkheidstest en worden vaak gebruikt in academisch psychologisch persoonlijkheidsonderzoeken.

De Big Five persoonlijkheidstheorie is onder psychologen wereldwijd algemeen geaccepteerd als het belangrijkste persoonlijkheidsmodel in zijn soort.

Scores Big Five

De Big Five wordt verdeeld over een lage, gemiddelde of hoge score per karakter kenmerk.

Omschrijving per karakter kenmerk

Openheid (openstaan voor nieuwe ervaringen)
Openheid geeft aan in hoeverre iemand kan openstaan voor nieuwe ervaringen. Dit persoonlijkheidskenmerk geeft aan hoe ruimdenkend iemand is. Openheid geeft weer hoe iemand denkt over problemen en uitdagingen.

Mensen met een hoge mate van openheid zijn fantasierijk. Ze zitten vol nieuwe ideeën, zijn flexibel en nieuwsgierig naar unieke ervaringen of ongewone ideeën. Mensen met een lagere score voor openheid houden van structuur, routine en vermijden onbekende situaties.

Woorden die passen bij openheid: inventief, intellectueel, nieuwsgierig, avontuurlijk, rebels.

Consciëntieusheid (zorgvuldigheid)
Consciëntieusheid geeft de mate van zorgvuldigheid van een persoon aan. Dit persoonlijkheidskenmerk omschrijft de mate van voorzichtigheid en verantwoordelijkheid. Het geeft aan in hoeverre iemand gericht is op het resultaat.

Mensen met een lage score voor consciëntieusheid hebben meer kans op uitstelgedrag. Ook kunnen ze wat slordig zijn en hebben ze de neiging om impulsieve beslissingen te nemen.

Woorden die passen bij consciëntieusheid: georganiseerd, vasthoudend, zorgvuldig, ordelijk, structureel en perfectionistisch.

Extraversie (gericht op de buitenwereld)
Extraversie geeft aan in welke mate iemand gericht is op de buitenwereld. Extraverte mensen zijn liever bij andere mensen dan alleen. Extraversie heeft betrekking op het nodig hebben van sociale prikkels en het geeft aan in hoeverre mensen op zoek gaan naar actie.

Het tegenovergestelde van extraversie is introversie. Mensen die introvert zijn, zijn meestal wat rustiger en gereserveerder. Ze werken het liefst alleen en hebben minder behoefte aan sociaal contact dan extraverte mensen.

Woorden die passen bij extraversie: sociaal, spontaan, energiek, optimistisch, temperamentvol en impulsief.

Altruïsme (vriendelijkheid)
Altruïsme is een persoonlijkheidskenmerk dat de mate van vriendelijkheid laat zien. Het laat zien hoe mensen zich plaatsen ten opzichte van anderen. Mensen die hoog scoren op dit kenmerk passen hun gedrag aan anderen aan.

Mensen die laag scoren op dit kenmerk plaatsen zichzelf boven de ander. Hierdoor kunnen ze vaak competitief, nors en bazig overkomen.

Woorden die passen bij altruïsme: hartelijk, sympathiek, behulpzaam, gastvrij, meelevend, coöperatief en onbaatzuchtig.

Neuroticisme (emotionele instabiliteit)
Neuroticisme geeft de emotionele instabiliteit van een persoon aan. Het geeft de mate aan waarin een persoon zich laat beïnvloeden door stressfactoren. Mensen die hoog scoren op neuroticisme worden snel boos of maken zich gemakkelijker zorgen.

Woorden die passen bij neuroticisme: angstig, onbewust, gefrustreerd, bezorgd, zelfkritisch, onstabiel.

Geschiedenis Big Five Theorie

In tegenstelling tot veel andere persoonlijkheidstheorieën is de Big Five niet voortgekomen uit de theorie van een individuele psycholoog. Verschillende onderzoekers die het probleem van het in kaart brengen van persoonlijkheidskenmerken, ontdekten dat de verschillen tussen mensen zichzelf van nature leken te sorteren in vijf brede dimensies.

Aan het einde van de 19e eeuw gebruikte Francis Galton (Britse psycholoog) een woordenboek om een ​​inventaris op te maken van alle woorden die kunnen worden gebruikt om iemands karakter te omschrijven, met als doel een theorie van persoonlijkheidskenmerken te ontwikkelen.

Zijn werk werd in de jaren dertig opgepikt door psychometrist Louis Leon Thurstone (Amerikaanse psycholoog), die proefpersonen een lijst van 60 bijvoeglijke naamwoorden bezorgde en hen vroeg om een ​​persoon die dicht bij hen stond te beoordelen op basis van hoe goed elk bijvoeglijk naamwoord ze beschreef. Thurstone paste vervolgens de methode van factoranalyse toe om te analyseren hoe de bijvoeglijke naamwoorden met elkaar verband hielden en ontdekte dat ze in vijf groepen waren gegroepeerd, die overeenkwamen met de Big Five-factoren van persoonlijkheid.

Later werk van de Amerikaanse psychologen Gordon Allport en Henry Odbert breidde de classificatie van bijvoeglijke naamwoorden uit in een poging om elk mogelijk woord op te nemen dat zou kunnen worden gebruikt om een ​​persoon te beschrijven. Het bewijs van deze theorie groeit nog vele jaren verder, met onderzoeken van de Amerikaanse psycholoog Donald W. Fiske (1949) en later uitgebreid door andere onderzoekers, waaronder Warren T. Norman (1967), Smith (1967), Lewis Goldberg (1981) en McCrae & Costa (1987). Ook Nederlandse onderzoekers zoals Wim Hofstee en Boele de Raad hebben hun onderzoeken en uitkomsten vertaald rondom de Big Five theorie.

De Origins Persoonlijkheidstest

De Origins persoonlijkheidstest geeft je gedetailleerd inzicht in de persoonlijkheid van een persoon en is gebaseerd op de wetenschappelijk onderbouwde theorie; de Big Five persoonlijkheidstheorie. De Origins persoonlijkheidstest heeft een zeer hoge betrouwbaarheid met een hoge validiteit en maakt gebruik van een onlangs geanalyseerde normgroep.

Data & Grafieken

Deze grafiek visualiseert data afkomstig uit de Origins app. Data visualisatie van de vijf karakter eigenschappen voor mannen en vrouwen. Hieruit kun je afleiden dat vrouwen gemiddeld hoger scoren op  altruïsme en neuroticisme.

Big Five persoonlijkheidstheorie grafiek

Origins biedt twee type testen

De Origins Basic 20 vragen test (gratis). Dit is een vereenvoudigde en verkorte variant op de uitgebreide Origins Pro 120 vragen (betaald) test. Bij de gratis variant worden totaal 20 vragen gesteld, wat inhoudt dat er per persoonlijkheidskenmerk maar 4 vragen worden gesteld. De uitkomst van deze variant geeft daarom een globalere indicatie score per karakter kenmerk. Een uitgebreid én zeer nauwkeurig rapport kan worden verkregen met de uitgebreide persoonlijkheidstest. Men beantwoordt 120 vragen, waardoor de scores per persoonlijkheidskenmerk veel specifieker worden.

Een testscore op zichzelf zegt niet zoveel totdat deze vergeleken wordt met de scores van een vergelijkingsgroep. Het gratis Origins Basic 20 rapport vergelijkt scores met mannen én vrouwen in alle leeftijdscategorieën, waardoor de score een globale schatting is. De betaalde Origins Pro 120 persoonlijkheidstest maakt de analyse waardevoller door de scores te vergelijken met de eigen vergelijkingsgroep (geslacht en leeftijdscategorie), waardoor de score zeer nauwkeurig kan worden geschat.

Scoringsmodel

Bij iedere vraag kan worden aangegeven hoeveel je het eens bent op schaal 1-5.

1 = Niet mee eens
2 = Enigszins mee oneens
3 = Neutraal
4 = Enigszins mee eens
5 = Mee eens

Wil je meer weten over dit onderwerp?

Heb je een vraag voor ons of wil je meer informatie weten? Neem dan gerust contact op.

Menu